Probeer eens wat!

Al vanaf het begin dat ik wilde afvallen, en daarna toen ik ook gezonder wilde eten ben ik niet vies geweest om wat 'vreemde' dingen te proberen. Begonnen met de standaard manier -meer sporten, minder eten-, daarna de SLD methode - smaakloze calorieen drinken om je honger te stoppen, vanuit daar was het een redelijke kleine stap naar een methode van lage koolhydraat inname, en nu probeer ik zoveel mogelijk ook vooral gezond te eten -paleo of primal-, en te leven. 

Op zich neem ik niet snel iets aan van anderen, maar ben ook niet snel met het zeggen dat iets niet werkt. Lezen, uitzoeken, en op z'n tijd zelf een paar weken iets proberen en kijken wat de uitwerking is!

Een kleine opsomming van de verschillende stappen die ik doorlopen heb, de (wetenschappelijke) basis, de aanpak, en de voor- en nadelen, en mijn ervaringen.

Meer bewegen, minder (vet) eten:

B: gebaseerd op 'algemene wijsheid', en 't voedingscentrum e.d.

A: minder vet en vlees, veel groente, rijst, en een beetje kip. Geen cola e.d. maar groene thee.

Afvallen ging wel, maar met wat honger hier een daar. Verschillende keren 's morgens voor het werk sporten (ging toen wel, is nu onmogelijk met mijn werk...) 

+ gewichtsverlies

- sterke wil nodig, doorzetten, merkte verder geen gezondheidsvoordelen en had soms wel eens problemen bij het sporten (uitgeput)

E: op de lange duur waarschijnlijk moeilijk vol te houden omdat je vrij veel in je leven moet aanpassen (voeding en tijdsbesteding)

SLD:

B:gebaseerd op onderzoek op ratten van Seth Roberts, een psycholoog. Zijn theorie is dat je meer honger krijgt als je smaken aan calorie inname koppelt. Breek dit patroon en je hebt minder of geen honger meer, waardoor je minder eet. Dit doe je door bijvoorbeeld 2x per dag 2 eetlepels olijfolie of lijnzaadolie te drinken. 

A: 's morgens en 's avonds 2 eetlepels olie. In het begin olijfolie, daarna omega-3 lijnzaadolie.

+: werkt prima, geen/minder honger, vrij makkelijk om gewicht te verliezen. 

-: methode wordt als nogal vreemd gezien door anderen, vrij eenzijdige aanpak.

E: werkt prima, en na enige tijd zijn er wel mensen geweest die het ook met succes geprobeerd hebben. Na het gebruik van omega-3 lijnzaadolie een probleem opgelost wat ik al levenslang had: aften in de mond. Had ik normaal maandelijks, bijna doorlopend, nu was ik er opeens vanaf. Enige verschil met voorheen was de grote inname van omega-3 vetten! Over de smaak/calorieen is wel een discussie gaande: het zou niet werken door een soort 'leereffect', maar doordat je d.m.v. de extra olie/vet je insuline laag zou houden. 

Laag koolhydraat:

B: honger krijg je doordat er te weinig voedingsstoffen beschikbaar zijn, doordat deze in je vet cellen opgesloten worden, doordat je insuline te hoog is, doordat je te veel suikers en koolhydraten binnen krijgt.

A: geen frisdrank, pasta, brood of fruit meer. Meer vlees.

+: werkt prima, geen honger, toch afvallen

-: puur op afvallen gericht, niet echt op andere gezondheidseffecten

E: Werkt prima, verder op korte termijn geen nadelen. Cholesterol en triglycerides nagekeken in het ziekenhuis en waarden waren goed, zeer goed tot uitstekend. 

paleo/primal:

B: We zijn geevolueerd om bepaalde voeding en beweging te krijgen. Doordat we de laatste tijd (50.000 jaar, lijkt lang, maar op het totaal van miljoenen jaren evolutie is het kort) andere dingen zijn gaan eten krijgen we last van allerlei problemen: kanker, suikerziekte, overgewicht, autoimmuunziekten, darmklachten. Eet en doe de zaken waar we op geevolueerd zijn en voorkom een hoop problemen, of draai ze zelfs terug! Paleo of primal zijn zo goed als hetzelfde, maar het gaat bij deze niet echt om afvallen (dit is meestal wel een welkom bijeffect) maar om gezondheid in brede zin, fitheid, levensduur, ziektenvrij, vruchtbaarheid, alertheid en mentale gezondheid. 

A: geen onnodige suikers, geen moderne plantaardige vetten (kokos- en olijfolie zijn prima, de rest niet), geen graanproducten (brood, pasta), geen bonen, deze zaken aten we 50.000 jaar geleden ook niet en veroorzaken allerlei problemen (zie ook andere onderwerpen op dit blog). Eet vooral wel veel vlees en vis, genoeg groenten, en af en toe wat fruit. Beweeg veel, maar rustig, niet trimmen maar grote stukken lopen bijvoorbeeld. Af en toe kort wel extreem gaan, zware dingen tillen, of kort sprinten. Krijg genoeg zonlicht (vitamine D), krijg genoeg slaap, en speel!

+: gezondheid is belangrijker dan alleen de looks, en als je gezond leeft komt de rest vanzelf. Op zich geen ingewikkelde 'regels', meer wat hints wat wel en niet zo gezond is.

-: voor sommige mensen misschien onhandig omdat er geen kant en klare boeken van zijn in het Nederlands voor zover ik weet. Je moet dus wel zelf wat nadenken en wat "algemene wijsheden" en gewoontes breken, zoals dat je brood en pasta beter maar niet kunt eten.

E: Eigenlijk makkelijk te doen, voel me er prima bij en geeft resultaten. Maar soms ook moeilijk vol te houden door allerlei 'verleidingen' zoals toch maar met de lunch brood eten ipv iets anders, toch in het weekend dat bier, met een feestje toch pindas, chips en weer dat biertje. En vaak grotere stukken lopen kost nu eenmaal meer tijd dan dan 2x per week drie kwartier op een spinfiets. Over het wel of niet kunnen volhouden staat er in hetvolgende artikel wat meer.

Maar hoezo nu dat "Probeer eens wat!"?

In plaats van zomaar alleen een dieet te volgen ben ik door blijven zoeken naar hoe het beter of makkelijker kon. Daarbij kom je soms wat vreemde dingen tegen zoals SLD, maar omdat dit werkte bij verschillende mensen toch eens geprobeerd. Resultaat: afgevallen, en meteen een manier gevonden om van m'n aften af te komen! ( http://www.blog.sethroberts.net/2009/06/06/yes-canker-sores-prevented-and-cured-by-omega-3/ )

Verdere interesse gekregen in omega-3 en van daaruit interesse in voeding en gezondheid in het algemeen (vetten, vitamines, mineralen, gifstoffen in planten, bacterieen en hygiene, darmflora, kanker, autoimmuunzieken) en daardoor bij primal / paleo uitgekomen. En primal paleo lijkt wel een redelijk overkoepelend eindpunt te zijn. 

Als ik niet een tijdje geprobeerd had wat SLD voor invloed had dan was ik er waarschijnlijk nooit achter gekomen dat extra omega-3 inname mijn aften probleem voor 100% op zou lossen. Want het verschil tussen het standaard dieet van minder eten en SLD was eigenlijk alleen de extra omega-3 die ik met SLD binnenkreeg. Dat omega-3 mijn aften probleem op zou lossen had ik vooraf ook niet aan zien komen, dat was een conclusie die ik achteraf kon trekken uit mijn eigen ervaringen, waarbij achteraf theoretisch ook wel te verklaren was waarom omega-3 hielp tegen aften.

Zo ook met weinig koolhydraten om af te vallen. Dus als je een week alleen vlees, spareribs en frikadellen en andere snacks zou eten dan zou je afvallen? Dat wilde ik wel eens weten! Iemand dacht dat ik een of ander belachelijk frikadellen dieet volgde, maar ik wilde alleen even tijdelijk weten of de koolhydraat theorie op zich voor mij klopte. En, ja hoor, dat gaat inderdaad prima, een weekje afvallen op snacks! Niet dat ik het iemand zou aanraden, want gezond is anders, maar het werkt wel. 

Ieder mens is anders, de een kan wel goed tegen melkproducten, de ander niet. De een kan wel goed tegen graanproducten, de ander niet, de een komt aan van aardappelen, de ander niet, de een komt aan van pasta, de ander niet. 

Probeer zelf ook eens wat bij jou past, dat is gezond (of ongezond, maar dat weet je dan ook en kun je er voor kiezen om er mee te stoppen!)

Dr Frank dieet

Net op Radar op NL1 is Dr. Frank door de mangel gehaald. Het dieet zou niet werken en zelfs ongezond zijn. Ben ik het niet mee eens.

Allereerst: ik hou niet zo van dieetboekjes met een berg recepten die je dan maar dagelijks moet aanhouden! Maar voor zover ik kan nagaan past het boekje van Dr. Frank redelijk bij zaken die ik afgelopen tijd tegengekomen ben: om af te vallen is vet niet het grote probleem, maar de suikers/koolhydraten. Jammer dat Dr. Frank voor zover ik weer niet geen waarschuwing geeft tegen teveel omega-6 en granen. Naast gewicht vindt ik m'n gezondheid nu minstens zo belangrijk.

Ik volg geen Dr. Frank dieet, en heb ook zijn boek niet, maar ff heel kort mijn reactie op wat ik net bij Radar zag:

Opmerking: Het dieet werkt niet door de weinig koolhydraten maar door de inname van weinig calorieen.
Mijn reactie: Dus? Wat maakt het uit? Als je wil afvallen en er is een manier waarop dat kan zonder honger te hebben, dan lijkt het mij een goeie optie. Misschien klopt de verklaring "meer eiwitten" dan niet, maar dat lijkt mij minder belangrijk dan het uiteindelijke resultaat.

Opmerking: Dieeten werken allemaal alleen omdat je minder calorieen binnenkrijgt, of dat je meer gaat verbruiken.
Mijn reactie: AAaaaaarghhhhh! Onzin! Je bent niet dik omdat je te veel eet, je eet teveel omdat je dik bent!

Opmerking: Te veel verzadigde vetten, ongezond, je kunt gewoon wachten op een hartaanval!
Mijn reactie: On-zin! Omega-6 vetten, die zijn in moderne hoeveelheden ongezond.... Zorg voor minder omega-6 en meer omega-3 als je om je hart en bloedvaten geeft.

Mensen, pas een beetje op met oude informatie zoals nog steeds door het voedingscentrum en dergelijke gebruikt worden. Zelfs in de rapporten van de gezondheidsraad kun je lezen dat er aanwijzingen zijn om na verder onderzoek de voorlichting over vetten enigszins aan te passen. Documenten van de gezondheidsraad waar de mensen van 't voedingscentrum hun advies op baseren: http://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/2006@21N.pdf en het achtergrond document http://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/2006@A06_08_2.pdf Gedeeltelijk alweer licht achterhaalde informatie, maar beter (wel slechter leesbaar) dan dat van het voedingscentrum.


Als je de Engelse taal beheerst: ga eens op zoek naar Paleo of Primal. Een goed startpunt is: http://www.marksdailyapple.com/about-2/marks-daily-apple/ . Paleo en Primal zijn geen tijdelijke dieeten maar eet- of zelfs leefgewoonten die gezond zijn op basis van kennis en onderzoek. 


Ik beweer niet dat ik "Primal" of "Paleo" ben, maar ik kom steeds langszaam een stap dichterbij!


Zelf nadenken, hulp zoeken, kennis vergaren en gebruiken, Dat Is Gezond!

Magere melk en kaas, of toch maar de lekkere vette?

In Australie is er een onderzoek gedaan waar volwassenen 15 jaar lang gevolgd zijn en waarbij gekeken is naar de relatie tussen de consumptie van melkproducten en sterfte. Er was geen verband tussen de totale consumptie van melkproducten en sterfte. Er is wel een andere relatie gevonden: personen die volle melkproducten gebruikte hadden 69% minder kans op sterfte door hartklachten dan mensen die geen, of magere melkproducten gebruikten.

In tegenstellen tot wat veel mensen denken is er nooit bewijs gevonden dat volvette melkproducten van invloed zijn op het krijgen van hartklachten. Nog sterker: recent onderzoek wijst uit dat volle melk, boter en kaas zelfs het risico verlagen, vooral het risico op een beroerte. Wat wel een voor een groter risico zorgt is margarine! Vitamine A, K2, E, D, gezond vet (middellange verzadigde vetketens en omega-3) zitten opgeslagen in het vet. Haal het vet eruit, en je verlies ook veel vitamines en andere gezonde stoffen...

Volle melk, kaas, en echte boter. Dat is gezond! (En nog lekkerder ook trouwens!)

(bron: http://wholehealthsource.blogspot.com/2010/04/full-fat-dairy-for-cardiovascular.html(geschreven door een neurobioloog / biochemicus)

Overgewicht, eten en bewegen?

Overgewicht, eten en bewegen?

Je hebt geen overgewicht omdat je te veel eet. Je eet te veel omdat je overgewicht hebt.

Je hebt geen overgewicht omdat je te weinig beweegt. Je beweegt te weinig omdat je overgewicht hebt.

Het algemene idee is dat iemand met overgewicht gewoon te veel eet en te weinig beweegt. Je krijgt calorieen binnen met je voeding, en deze weer verbranden door te bewegen, het verschil zou dan vet en overgewicht zijn. Dus toen ik de eerste keer gewicht wilde verliezen werkte ik ook met dat idee. ’s Morgens een stuk zwemmen, ’s middags wat boterhammen, en ’s avonds iets zonder te veel vet, bijvoorbeeld rijst met wat kip. Soms wel wat honger, of trek, rond de tijd dat ik wilde gaan slapen, maar dat maakt niet uit, want dat hoort erbij. Ik viel af, wel met wat honger. Daarna verder afgevallen zonder honger, op een andere manier.

Je hebt geen overgewicht omdat je te veel eet, maar omdat je het verkeerde eet. Hier een leuke animatie (Engelstalig) die ook alles op een makkelijke manier laat zien.

Het is niet: calorieen in – calorieen uit = vet.

Het is insuline omhoog = meer opslag van vet, en insuline omlaag = minder opslag van vet. Eten en bewegen zijn niet op de eerste plaats bepalend, maar insuline. Hoe werkt dat dan? Kort door de bocht als volgt:

• Je eet iets.
• Je krijgt glucose in je bloed.
• Je lichaam maakt insuline aan om het teveel aan glucose / suiker om te zetten in vet, en dit op te slaan.
• Zolang je insuline hoog is wil je lichaam meer energie en voedingsstoffen opslaan.
• Als je insuline enige tijd na het eten weer daalt kunnen voedingsstoffen en energie uit het vet weer vrij gemaakt worden om door andere cellen gebruikt te worden voor hun behoeften.

Mooi systeem!

Alleen als je vaak eet, en/of iets eet met veel suiker (of koolhydraten, want die worden razendsnel door je lichaam omgezet in suikers. Bij een stuk witbrood is dat bijvoorbeeld al in de mond, al voor het doorgeslikt is) dan blijft je insuline hoog. Alle voeding gaat ‘de opslag in’ en is niet beschikbaar om andere cellen te laten functioneren. Die hebben toch echt energie en voedingsstoffen nodig, maar daar kunnen ze niet bij omdat deze ‘vastzitten’ in de vetcellen, onder invloed van insuline. Dus krijg je honger, omdat je cellen honger hebben naar voedingsstoffen en energie. Dus je eet nog wat, maar als dat je insuline hoog houdt dan krijgen je cellen nog steeds geen energie, en krijg je weer honger.

Je gaat dus te veel eten omdat je te veel vet opslaat, je dus overgewicht hebt. Omdat je insuline te vaak te hoog is...

Je beweegt minder, omdat je cellen niet genoeg energie en voedingsstoffen hebben. Omdat je insuline vaak te hoog is. ..

Insuline blijkt bij de meeste mensen het grote probleem te zijn. Natuurlijk: als je echt niet beweegt, en heel erg veel eet dan heb je wel een flinke kans dat je aan gaat komen. Maar als je redelijk wat vlees en groenten eet krijg je wel je energie en voedingsstoffen binnen, en dat zonder dat je insuline erg zal stijgen. Die energie uit het voedsel kan makkelijk gebruikt worden voor die cellen omdat het niet wordt vastgehouden door je vetcellen. Nog mooier: als je insuline laag is kan er makkelijke energie uit de vetcellen gehaald worden. En als je zelfs meerdere dagen heel weinig suikers binnenkrijgt dan raakt zelfs de voorraad glucose (in de vorm van glucogeen opgeslagen in de lever) uitgeput, waardoor je lichaam opgeslagen vet en wat eiwitten gaat gebruiken om vetzuren, ketonen, en glucose aan te maken om zo weer aan de energiebehoefte te voldoen. Vaak kost het je lichaam wel een week om te wennen aan het zelf aanmaken van glucose (de Engelse term is glycogenesis) en loop je de kans om je ‘flauw’ te voelen omdat je suikerspiegel laag is, en je lichaam nog niet snel genoeg zelf glucose aan kan maken.

Het voordeel van je insuline laag houden is dat je minder of geen last hebt van een lunch- of dinner-dip. Zo’n dip wordt vaak veroorzaakt doordat na een maaltijd met veel suiker je insuline omhoog schiet om te voorkomen dat je te veel suiker in je bloed krijgt. Na de enorme piek zakt je suikerspiegel naar een normale waarde, of schiet door naar een te lage waarde voordat het insuline gehalte weer hersteld is. Te lage suiker zorgt voor een gebrek aan energie, en als je pech hebt en je hebt niet het gevoel van een ‘volle buik’ heb je ook nog eens kans dat je weer honger of trek krijgt.

Een groot gedeelte van de truuk is dus om je insuline niet te laten pieken en deze zo veel mogelijk constant vrij laag te houden. Geen suikers of verteerbare koolhydraten dus. Vezels zijn wel koolhydraten, maar verteren niet, en komen er dus ‘via de achterkant’ weer gewoon uit en zorgen niet voor meer insuline. Waar zitten veel suikers en verteerbare koolhydraten in?

Alle vormen van suiker: HFCS in frisdranken, wit, bruin, fruitsappen, fruit, honing e.d.

Andere koolhydraten: graanproducten, meel, bloem, brood, bonen, aardappelen, rijst e.d.

In het algemeen dus geen probleem: groenten, vis, vlees, gevogelte

Dat betekent niet dat je nooit meer een aardappel kunt eten! Maar als je niet meer uit ‘gewoonte’ elke dag een glas sinaasappelsap, een bakje cornflakes, 4 sneeën brood, een kop thee met suiker, een bord aardappelen en een glas cola neemt scheelt dit enorm. En de hoeveelheid groenten, vis, vlees, en gevogelte doet er dan bijna niet meer toe.

(Graanproducten blijven voor veel mensen een slechte optie omdat naar sommige schattingen 1 op de 3 mensen gevoelig is voor gluten die eigenlijk in alle graanproducten zitten)

Maar fruit is toch zo gezond? Ja, maar niet per-se noodzakelijk. Veel volken in de Noordelijke landen eten van nature bijna geen fruit (soms wat bessen, en bessen zijn dan wel meteen een hele goeie gezonde vorm van fruit!) en hebben daardoor niet allerlei extra gezondheidsproblemen. Om af te vallen is fruit een slecht idee, maar in de natuur is het ook heel handig om in de zomer fruit te eten, richting de nazomer of herfst bessen te eten, om zo ook de insuline wat hoger te krijgen en meer vet op te slaan voordat we de zware winter ingaan. Daarbij: fruit kan ook voor een mooie hoeveelheid vitamines zorgen.

Je hebt geen overgewicht omdat je te veel eet. Je eet te veel omdat je overgewicht hebt.

Je hebt geen overgewicht omdat je te weinig beweegt. Je beweegt te weinig omdat je overgewicht hebt.

Je hebt overgewicht omdat je te veel vet opslaat onder invloed van insuline. Als je vaak veel suikers eet zul je steeds ongevoeliger worden voor insuline waardoor je steeds meer insuline in je bloed krijgt waardoor je meer energie gaat opslaan i.p.v. het te gebruiken. Ondertussen kun je op celniveau uitgehongerd raken. Een speciaal type laboratoriam rat die voor onderzoek naar overgewicht en metabolisch syndroom wordt gebruikt (Zucker Rat), slaat veel meer vet/energie op dat een normale rat. Zelf al geef je deze ratten minder te eten dan hun 'normale' soortgenoten zullen ze dikker worden.

Minder suiker en graan producten, meer vlees, vis, groenten, met een beetje fruit, dat is gezond!

Gezonde wintersport!

Net een klein weekje terug van een week wintersport. En afgevallen van al dat sportieve gedrag? Nee, wat aangekomen zelfs. En dat was ook te verwachten: ontbijt met croissants, stokbrood, zoetigheid. Overdag regelmatig wat cola of een biertje drinken, met in de middag weer iets met brood of een frietje. De avonden weer wat bier erbij en een bord pasta. Niet dat het niet lekker was hoor, net wakker worden terwijl 't vroeg-opstaande zonnetje in huis net van de bakker komt met de croissants en wat stokbrood in d'r handen, en even later met z'n allemaal lekker aan tafel zitten, koppie thee, vruchtensap, en dan het spul vers van de bakker met wat chocopasta volsmeren en lekker rustig van alle heerlijkheid genieten.

Iedereen had ook wel wat last van een opgeblazen gevoel, en voor een toilet bezoek ff waarschuwen of iemand misschien vooraf de ruimte wil gebruiken voor een kleine boodschap omdat de grote boodschap meestal een paar minuten daarna nog steeds met de ogen dicht te herkennen was ;-)

Afvallen, nee dus. Maar gezond, dat kan bijna niet anders! Wel flink wat uren per dag buitengeweest, dat voelt echt erg goed! I.p.v. de hele dag binnen grotendeels op een stoel 'gerecycelde' lucht zitten inademen heerlijk in de bergen. Soms zo ijzig koud dat je de ijskoude lucht in je neus voelt snijden terwijl je in een stoeltjes lift zit en dus geen kant op kunt op even te schuilen. Wat later lekker in een t-shirt boven de bewolking, uit de wind, vol in de zon onderuit, en weer wat later weer met tientallen kilometers per uur naar beneden en door de tranen heen, die door de wind gewoon bijna uit m'n ogen getrokken worden, proberen te blijven zien waar ik heen wil skieeen.

Voel me op dat soort momenten helemaal top. Eigenlijk is het gewoon rust, geen stress in de kop met "ik moet nog dit en dat van die voor die omdat...", maar gewoon lekker in een stoeltjeslift, rondkijken naar sneeuw in de verte die zo zacht lijkt dat je de heuvels kunt aaien als je hele grote handen zou hebben, frisse wind in 't gezicht, verder bijna geen geluid. Op een berg in een soort mist staan en dan opeens zien dat de zon in je rug hier een daar blijkbaar toevallig net zo op zo'n mistig sneeuwkristalletje schijnt zodat het lijkt dat iemand hele kleine fijne glitters zachtjes door de lucht blaast.

En al deze rust natuurlijk wel afgewisseld met een gezondere dosis korte stress van (bijna) onderuit gaan, of eigenlijk voor een mens veel te hard zonder airbags of andere handige uitvindingen naar beneden glijden. Gezond? Nou ja, zolang je niet echt hard onderuit gaat niets mis mee volgens mij. En dan op het eind van de middag op een stoel ploffen en dan af en toe helemaal de ogen uit je hoofd lachen om iets wat iemand verteld, gewoon de mooie combinatie van humor, ontspanning, vermoeidheid en wat resten adrenaline.

Uiteindelijk dus leren skieeen (yay, weer eens iets nuttigs geleerd!), lekker actief bezig geweest, frisse lucht op kunnen snuiven, de zon op de kop gehad. Als bewijs en herinnering van gedane arbeid wat blauwe plekken en een bruine kop! 'k Had 'r niets van willen missen!

Daarna, deze week ook nog wat doorgeschoten met wat te veel van het 'slechte': bier, chocolademelk, toch nog een keer frietjes gehaald, paar bolussen en worstebroodjes. The Horror!

Maar net zoals de sneeuw gewoon wegsmelt zonder dat de zon daar richting de lente extra moeite voor moet doen ga ik ook weer rustig terug naar m'n eten en drinken op de wat gezondere manier. Weer wat minder bier, geen tot minimaal aan de graanproducten of zetmeel, en weg met de suiker. Gewoon echt eten. Eten als ik honger lijk te hebben/krijgen, niet per-se uit gewoonte van de klok. Kom maar weer op met het vlees, wat groente, wat yoghurt en af en toe een stukje fruit, dan zit ik zo weer dichter bij de 65 dan de 70!

Vakantie, heerlijk om eens wat anders te doen, aan wat anders te denken, en wat regels te overtreden!

Waarom geen margarine of zonnebloemolie?

Waarom geen margarine of zonnebloemolie?

Dat zouden toch gezonde varianten zijn op (room)boter enzo?

Nou nee...

Maar boter en dierlijke vetten zorgen toch voor hartproblemen, en dat gevaar heb je bij plantaardige vetten toch niet?

Nou nee...

Maar plantaardige vetten zijn toch onverzadigd (en "Oke"), en dierlijke vetten zijn toch verzadigd (en "VERkeerd")?

Nou nee...

Hoe zit het dan?

Het hele idee, dat niet klopt, dat verzadigde vetten en cholesterol verkeerd zouden zijn en onverzadigde vetten oke zouden zijn komt door een onderzoek van Ancel Keys. Die heeft dieren verzadigd vet en cholesterol gevoerd en bekeken wat het gevolg was. Het gevolg was inderdaad dat de dieren problemen kregen met het cholesterol in hun bloed, en daarbij ook problemen met het hart... Zielig he... Maar zijn proefdieren waren konijnen (en dan blijft het zielig, of misschien is het extra zielig voor onze pluizige vrienden.) Maar konijnen eten van nature niet veel cholesterol of verzadigd vet, daarom kunnen ze er niet goed tegen. Elke diersoort heeft z'n eigen eetgewoonten en is de hele spijsvertering en het metabolisme (hoe gaat je lichaam om met alle voedingsstoffen en energie) daar in de loop van tienduizenden jaren op aangepast. Zo zijn konijnen niet echt 'gebouwd' op het verwerken van grotere hoeveelheden vet en cholesterol omdat dat nu eenmaal de afgelopen 100.000 jaar niet echt voorkwam in hun eetgewoonte. Voer deze beestjes iets wat ze van nature niet eten, en loop de kans dat er iets misgaat.

Maar mensen eten van nature wel verzadigd vet en cholesterol. Door evolutie hebben we grotere hersenen gekregen die enorm veel energie verbruiken. Dit was mogelijk omdat we ook veel energie tot ons konden nemen in de vorm van vet. Als je energie alleen uit planten moet halen dan ben je de hele dag bezig om eten te zoeken, te eten, te verteren om aan je energiebehoefte te voldoen. Door te jagen en dieren te eten kun je in veel minder tijd je energie binnenkrijgen. En het klopt dat de dieren die we vroeger aten minder vet waren dan bijvoorbeeld het varkensvlees wat we nu bij een slager kunnnen krijgen, maar vroeger aten we ook niet alleen het vlees en spieren van een dier. Het orgaanvlees was favoriet, net zoals de hersenen en het merg uit de botten die veel vet bevatten. Leuk, doch wat onsmakelijk uitziend filmpje van 2 meisjes die helemaal gek zijn op beenmerg: http://www.youtube.com/watch?v=Jq7t03_MDHo ) Een cholesterol kregen we ook altijd al binnen, via het vlees, en via het eten van eieren, waar vrij veel cholesterol in de dooier zit. Cholesterol uit de voeding heeft maar een hele kleine invloed op het 'cholesterol' in je bloed, en cholesterol is nodig om je hersenen goed te laten werken en om allerlei hormonen zoals geslachtshormonen aan te maken. Cholesterol-transport en vetten in je bloed zijn veel meer afhankelijk van suikers en koolhydraten (frisdrank, brood, pasta, e.d.)

(Zie ook http://datisgezond.blogspot.com/2010/02/waarom-liever-geen-suikerfructose.html )

Wat veroorzaakt dan wel hartklachten?

(Zie ook:

http://datisgezond.blogspot.com/2009/06/hartklachten-omega-3-vetten-omega-6.html )

'Dichtgeslipte' aderen zijn vaak verkalkt, door geoxideerde cholesterol, doordat je te veel sdLDL hebt doordat je te veel koolhydraten binnen hebt gekregen, en doordat aderwanden chronisch ontstoken zijn geraakt door te veel omega-6 vetten.

Een hoge sdLDL krijg je door het eten van te veel suiker en (geraffineerde) koolhydraten (brood, pasta, granenrepen e.d., en fruit als je dat in echt grote hoeveelheden eet, of in kleinere hoeveelheden drinkt)

Teveel omega-6, hoe kan dat dan?

Nou het gaat om de verhouding tussen omega-3 en omega-6 vetten. Het zijn allebei onverzadige vetten, maar de ene (omega-3) is ontsteking remmend, en de andere (omega-6) is ontstekingsbevorderend. Je hebt beide nodig, in ongeveer dezelfde verhouding 1-op-1. Soms is een lokale ontsteking nodig als afweermechanime tegen bacterieen e.d. en als dit opgelost is moet de ontsteking weer verdwijnen. In de dingen die we altijd gegeten hebben kwamen ze ook ongeveer in die verhouding van 1:1 voor over het totale dieet. Maar tegenwoordig zijn er 2 problemen met die omega-3 en omega-6 verhouding in ons voedsel:

1) Ancel Keys heeft ooit geroepen dat Onverzadigd=Ok, en VERzadigd=VERkeerd. Voor konijnen blijkt dat waar te zijn maar voor mensen is verzadigd geen probleem, het probleem is dat als je te veel omega-6 binnenkrijgt en te weinig omega-3 dat je constante sluimerende ontstekingsreactie in je lichaam krijgt waardoor je o.a. hartklachten kunt ontwikkelen.

En waarom hebben we nu dan zoveel omega-6 in onze voeding? Omdat al het verzadigde vet 'verbannen' was, moest er wel een, onverzadigde, vervanger komen, dat waren dus plantaardige vetten. Vetten die we van nature helemaal niet in grote hoeveelheden eten, van bijvoorbeeld pindas en zonnebloemen. Niet dat het eten van pindas en zonnebloempitten nu zo rampzalig zou zijn, maar door puur het vet van deze plantaardige producten te gebruiken gaat het wel mis, o.a. omdat het omega-6 gehalte van deze olieen veel te hoog is, wordt het totaal aan omega-6 ook veel te hoog, zonder dat het omega-3 ook verhoogd wordt (door bijvoorbeeld ook erg veel zalm of andere omega-3 vis te eten). Hierdoor krijg je dus meer omega-6 binnen en zal je lichaam continu overal sluimerende ontstekingsreacties vertonen, o.a. in de aderen, waardoor cholesterol afzetting op zal treden, nog steeds ontstekingen, nog meer afzetting, 'dichtslibben' van de aderen, zuurstoftekort in het hart, en de rest snap je dan wel...

Gebruik dus geen plantaardige bak en braadproducten, maar liever gewoon (room)boter, reuzel, ossewit frituurvet e.d. Nog beter is palm- of kokosolie (ook verzadigd vet, maar dan ook nog eens een variant die heel makkelijk door het lichaam te verwerken is).

Ook hier kun je weer denken aan hoe we duizenden jaren gelegen gegeten hebben. We konden toen helemaal geen olie uit zonnepitten of pindas persen. Olie uit olijven halen, daar is geen chemisch proces voor nodig, dan kunnen we al heel lang, en olijfolie is dan ook prima te gebruiken in de keuken, bij voorkeur niet op hoge temperaturen. Olijfolie heeft dan ook maar weinig omega-6!

2) Vlees, eieren

Niets mis met vlees, van nature. Maar nature aten onze koeien gras, en pikten de kippen ook buiten in het gras en pikten af en toe een beestje op. Tegenwoordig zit bijna alles opgesloten, en krijgen de dieren graan te eten (wat ze van nature ook helemaal weer niet doen!!!). Daardoor krijgen ze een omega-3 tekort, en daardoor krijgen wij ook weer een omega-3 tekort. Bij voorkeur dus grasgevoerd vlees, en 'omega-3' eieren van buitenscharrelkippen (die meergranen eieren zijn onzin, niets gezonds aan meergranen), maar het omega-6 probleem van het vlees is veel minder erg dan de omega-6 ramp van plantaardige vetten!

Dus:

Eet wat in de natuur ook (redelijk) normaal is. Dieren, dierlijk vet, planten, wat olijfolie, maar geen frankenstein-fabrieksolie uit pindas of zonnebloempitten.

Extra: bij sommige mensen lijken de blaren, of aften, en de mond een gevolg van een omega-3 : omega-6 probleem. Lees ook: http://datisgezond.blogspot.com/2009/08/aften-voorkomen-of-genezen-door-omega-3.html

Roomboter, dat is gezond, en lekker!

Waarom geen granen?

Van ‘nature’ eten mensen geen granen. Dat we van nature iets niet eten hoeft natuurlijk geen reden te zijn om het nu ook niet te eten, maar...

50.000 jaar geleden zijn we pas met landbouw begonnen, daarvoor aten we geen granen. Dat lijkt lang geleden, maar de evolutie van de mens was al miljoenen jaren bezig, dus die laatste 50.000 jaar is er niet zo gigantisch veel aan ons lichaam veranderd. Granen kun je niet makkelijk even ergens vinden, maar moet je zelf verbouwen, en dat hebben we nooit gedaan voor we met landbouw begonnen. Dus ons lichaam was/is eigenlijk helemaal niet gewend aan granen omdat we tijdens de evolutie nooit met granen in aanraking zijn gekomen.

Wat is nu het probleem met granen?

Suikers

Granen bestaan voor het grootste gedeelte uit koolhydraten, undercover-suikers. Al in je mond, onder invloed van speeksel, worden dit suikers. Granen zijn dus suikers. En hebben ook invloed op je insuline, en zorgen dus voor een snellere vetopslag. Dus puur als je gewicht kwijt wil raken, of niet aan wil komen, zijn graanproducten niet gewenst. Maar niet alleen i.v.m gewicht, maar ook i.v.m. gezondheid zijn granen niet aan te raden.

phytic acid / fytinezuur

Zit in het 'schilletje' van bijvoorbeeld graan, rijst en dergelijke (zelfs in een aantal noten). Dit is een vorm van bescherming voor het binnenste van het graanproduct. Nadeel is dat je door het fytinezuur moeilijk ijzer, magnesium en andere mineralen op kunt nemen die je wel tijdens de maaltijd binnen hebt gekregen. Er zijn onderzoekers die zelfs die conclusie durven trekken dat witte rijst beter is dan bruine rijst doordat bij witte rijst het meeste fytinezuur niet meer aanwezig is. Aan de andere kant zijn er ook onderzoekers die aangeven dat fytinezuur wel weer een positieve werking kan hebben om bepaalde vormen van kanker te remmen.

Gluten, coeliakie, darmklachten, huidaandoeningen en autoimmuunziekte.

Mensen die aan coeliakie lijden hebben een intolerantie voor een bepaalde fractie van gluten (de gliadines) en moeten een glutenvrij dieet volgen. Hierbij moet een onderscheid gemaakt worden tussen gluten die coeliakie kan veroorzaken (zoals in tarwe, rogge, gerst en, in mindere mate, haver) en gluten die geen coeliakie veroorzaakt (zoals in rijst, mais en teff). Inname van gliadines veroorzaakt bij hen via een auto-immuunreactie beschadiging van de darmvlokken van de dunne darm, wat tot gevolg heeft dat de opname van de bouwstoffen uit het voedsel verslechtert. Wanneer alle producten met gliadines worden vermeden, herstellen de darmvlokken zich en kunnen voedingsstoffen weer normaal worden opgenomen. De darmvlokken herstellen zich overigens niet blijvend (men kan niet volkomen genezen), opnieuw eten van glutenhoudende producten zou weer een verslechtering betekenen.

Er zijn onderzoeken die erop wijzen dat gluten ook invloed kunnen hebben op andere darmklachten, huidaandoeningen of andere autoimmuunziekten.

Dus:

Zoals al gezegd: mensen hebben helemaal geen graanproducten nodig. Graanproducten zijn meestal behoorlijk verwerkt om ze eetbaar te maken. Zo meteen uit de natuur kunnen mensen er weinig mee, pas na een aantal verwerkingsslagen kan het als, slecht, voedsel dienen. Fermentatie lost veel problemen op, whiskey (graanproduct) is bijvoorbeeld gluten-vrij door fermentatie en destillatie, bier niet. Brood kon vroeger lang rijzen waardoor er ook iets minder problemen waren in vergelijking met het huidige industie brood wat maar kort kan rijzen voor het gebakken wordt. Voor we landbouw hadden werden mensen ouder, en groeiden ze langer dan de huidige mens. De gemiddelde levensduur was inderdaad lager, maar dat kwam vooral door veel kindersterfte, dodelijke ongelukken, en natuurlijk hebben we nu antibiotica, niet omdat mensen toen per definitie ongezonder waren.

Ik heb verschillende verhalen gelezen van artsen die patienten met huid- (bijvoorbeeld psoriasis) of darmproblemen (prikkelbare darm) de raad gaven om eens een week of 6 geen graanproducten te gebruiken. Gewoon kijken hoe het bevalt en wat de veranderingen zijn, als het niets helpt heb je 6 weken 'anders' gegeten en ga je gewoon door met je normale voedingspatroon. Een bepaalde groep personen heeft hier enorm baat bij, en zijn als bonus ook wat gewicht kwijt geraakt.

Ik kan het iedereen aanraden om het eens gewoon een week of 4 to 6 te proberen om te kijken of het een verschil maakt. Het kan zijn dat je de eerste week nog moet wennen, sommige graanproducten zorgen er zelfs voor dat je kleine hoeveelheden van een verslavende stof aanmaakt waardoor je misschien kort moet 'afkicken'. Hoe sterk je je voeding moet aanpassen is voor iedereen anders. De meeste mensen zullen 's middags brood eten, en dat is een redelijk grote stap om je dagelijkse stapel boterhammen te missen. Die zul je moeten vervangen door salades, wat noten, kaas, wat vlees. Het ontbijt bestaat voor veel mensen ook uit graanproducten, een boterham, cornflakes o.i.d. Prima te vervangen door een 'Engels' ontbijt met bijvoorbeeld eieren met spek/bacon, of wat yoghurt, met als het moet daaring af en toe wat noten of een klein beetje fruit (niet te veel, 't is allemaal suiker wat er in dat fruit zit!)

Geen granen meer, dat is gezond!