Aften, blaren in de mond. Omega-3 of gluten?

Van het weekend van mijn moeder weer gehoord: ongelofelijk last van aften... Had een tijd omega-3 gebruikt, maar was daar mee gestopt wegens het opboeren met vislucht. Als je daar last van hebt moet je een ander merk visolie gebruiken, want het hoort eigenlijk niet naar vis te gaan ruiken, net zoals verse vis ook eigelijk niet ruikt.

Maarja, nu dus ongelofelijk veel last van aften, en waarschijnlijk vandaag naar de huisarts, die waarschijnlijk ook niet precies weet waar het van komt.

Bij mij hielp omega-3 prima:
http://datisgezond.blogspot.com/2009/08/aften-voorkomen-of-genezen-door-omega-3.html

Gisteren zag ik op TV nog kort een stukje van een programma waar een meisje ook doorlopend last had van aften. De arts controleerde eerst op het herpes virus, maar dat was niet de oorzaak. Haar bloed werd ook nagekeken op markers van autoimmuunziektes zoals rheuma. Uiteindelijk was de conclusie dat de oorzaak onbekend was, maar het middel om van de aften af te komen was: een ontstekings remmer.

Dat kan inderdaad goed, omega-3 is ook een ontstekingsremmer, en dat helpt mij ook prima.

Maar dan ben ik eigenlijk nog benieuwd wat nu de echte oorzaak is. Wat ik dacht: omega-3 en omega-6 niet in balans (te veel omega-6), of zit er nog een andere oorzaak voor?

Heb al eerder van mensen gehoord dat ze zelf het aftenprobleem terug konden herleiden naar gluten (van graanproducten). Misschien zijn gluten wel de echte oorzaak (zorgt voor een autoimmuun reactie), en kun je het gevolg (ontsteking) wel met omega-3 tegenhouden.

Aangezien mijn moeder ook last heeft van een prikkelbare darm en een schildklierprobleem heeft, passen aften misschien ook goed in dit rijtje. Alle drie zouden misschien gelinkt kunnen worden aan overgevoeligheid voor gluten.

Maarja, om mensen hun brood e.d. op te laten geven moet er blijkbaar heel wat gebeuren. Al hebben ze afgelopen weekend glutenvrij brood gekocht, dus wie weet!

Vegetarier?

Op de een of ander manier kom ik de laatste tijd vaker mensen tegen die vegetarisch eten. Meestal begin ik dan te vertellen dat ik zelf ook eigenlijk nooit zo'n vleeseter ben geweest, maar dat ik afgelopen jaar meer vlees ben gaan eten, vooral om gezondheidsredenen. Meer vlees, meer groente, meer omega-3, minder suiker, minder omega-6, minder granen. 

Ik ben zelf bijvoorbeeld eigenlijk een echte broodeter. Ik kon het de hele dag wel eten, geen probleem! Vis was vaak ook lekker, maar vlees? Nee, niet echt, wat spare-ribs of iets uit de frituur, en dan had je het wel gehad. Een lekkere biefstuk moet ik eigenlijk nog steeds tegenkomen, al gaan een paar goeie spare-ribs er goed in, net als een goeie rauwe tartaar, of iets van wild ofzo, zelfgemaakte hamburgers (zonder broodje, maar met een flink blad sla eromheen om het handig vast te houden ipv het broodje (granen: slecht!)). 

Ik snap het wel, ik heb zelf ook wel eens gedacht: waarom zou ik eigenlijk niet gewoon helemaal stoppen met vlees? Maar af en toe was vlees toch wel lekker, al is het dan maar een simpele hamburger ofzo. Maar het is wel zielig voor die beesten... Of niet? 

Ondertussen ben ik aan het proberen om meer paleo te gaan: eet (vooral groene) planten en allerlei dieren, geen zooi zoals suiker, granen of soja. En het mooie van het idee achter paleo is dat je eigenlijk zo dicht mogelijk bij onze eetgewoonten van 2 miljoen ~ 50.000 jaar geleden moet proberen te blijven als je gezond wil eten, omdat we daarop geevolueerd zijn. Dat betekend dus: geen geen vlees dat in een 'vlees-fabriek' gemaakt is door dieren die heel hun leven binnen staan en graan en mais gevoerd krijgen, maar vlees van dieren die buiten kunnen lopen, gras eten, en in de zon staan! En dan vind ik het niet zielig voor die dieren. Ok, ze moeten dood voordat ze in de pan belanden, maar als ze voor dat moment fatsoenlijk leven, medische verzorgen krijgen, buiten kunnen lopen, fatsoenlijk eten krijgen, en 'diervriendelijk gedood' worden (in mijn ogen dus niet op de halal-manier...) dan heb ik erg weinig ethische bezwaren.

En het milieu dan? Dat is voor mij ff een moeilijke. Daar heb ik nog niet genoeg over uitgezocht. Ff een hele snelle, kort door de bocht actie: als je dieren op een fatsoenlijke manier houdt, biologisch, lokaal, grasgevoerd, dan is vlees niet slechter dan groente. Ja, er is een grote oppervlakte en hoeveelheid groente nodig om vleeskoeien 'gereed' te maken voor de slacht, maar ook een mens heeft een grotere hoeveelheid groente dan vlees nodig om gezond in leven te blijven. Dus door de koe ertussenuit te halen los je ook niet veel op, want dan eet je zelf grote hoeveelheden plantaardig materiaal. En als je dan ook nog eens 'vleesvervangers' eet op basis van soja? Boskap om soja te kunnen verbouwen, grote vlakken soja waar verder geen andere vegetatie groeit, waar dieren hun leefomgeving kwijtraken? Nee, op die manier is het ook niet milieuvriendelijk...

Wel leuk om te weten: in de 'paleo gemeenschap' kom ik redelijk wat ex-vegaratiers tegen. Een mooi voorbeeld is weer Melissa McEwen ( http://www.huntgatherlove.com/content/melissa-mcewen ), ex-vegetarier, argrarische economie, voedsel wetenschap, en antropologie gestudeerd, en nu een van de grote paleo 'trekkers' nadat ze om gezondheids redenen gestopt is met haar vegetarisch dieet en paleo gegaan is, met dus redelijk wat vlees bij de maaltijden. Zij geeft aan dat vlees niet slechter is voor het milieu dan agricultuur, maar daar kan ik zelf nog weinig over zeggen op dit moment.

Iemand anders die een paleo aanpak volgt maar ook wel eens probeert om te kijken of er een vegetarische variant mogelijk is is 'Grok de 10009de' ( http://castlegrok.com/about/ )

Dus, ik eet zelf eigenlijk helemaal geen grote hoeveelheden vlees ofzo, maar richt me voorlopig wel op 'klassieke paleo': vlees, vis, groente. Dat wat elk volk op aarde eigenlijk van nature eet. Nu nog wel meer richting echt/biologisch vlees en vis gaan werken, maar met wat interesse op eventuele andere varianten om te kijken of het ook met minder of zelf geen vlees of vis zou kunnen. 

Uitgegroeid, in de lengte dan...

want in de breedte gaat het gewoon door! De vijfde landelijke groeistudie die door TNO samen met VUmc en LUMC is uitgevoerd wijst dit uit. Al in 1997 werd duidelijk dat je Nederlandse jeugd te zwaar aan het worden is, en deze trend houdt aan.

Ten opzichte van de lengte in het jaar 1850 zijn volwassen mannen nu gemiddeld 16cm langer, en volwassen vrouwen zijn 14cm langer. Maar de laatste cijfers wijzen uit dat onze groei gestopt is, alleen het gewicht neemt nog toe. Bij autochtone kinderen is er sprake van overgewicht in 13% (jongens) en 15% (meisjes) van de gevallen. Bij Nederlands-Turkse kinderen is dit zelfs in 32% van de gevallen, en bij Nederlands-Marokkaanse kinderen zo'n 27%.

Het uitblijven van lengtegroei kan een teken zijn van een verslechtering van leefomstandigheden, denken de wetenschappers, en ook het overgewicht is een waarschuwingssignaal, al kun je nog wel een discussie hebben over de zin en onzin van de BMI getallen en wel- of geen overgewicht hebben.

Nu heb ik het nog in mijn archief terug proberen te vinden, maar helaas: ik zal een keer opnieuw op zoek moeten, maar ik heb een onderzoek gezien van een paleontoloog die wist te melden dat mensen voor de eerste landbouwrevolutie groter waren dan nu, en dat hun maximum leeftijd zelfs iets hoger lag dan vandaag de dag (de gemiddelde leeftijd was natuurlijk een stuk lager door problemen met infecties, ongelukken e.d.). Maar eigenlijk verbaast het me niets. Net zoals Jamie Oliver al presenteerde op TED: Deze generatie leeft minder lang dan de voorgaande ( http://datisgezond.blogspot.com/2010/02/jamie-oliver-we-leven-minder-lang-dan.html ), zelf al hebben we nu artsen, antibiotica, MR scanners en alles wat daar nog bij hoort. 

Korter leven en korter groeien,want we hebben ook al lang graanproducten als voedsel (inclusief het fytinezuur en gluten die schadelijk zijn voor het lichaam), en hebben dit nu ook fabrieksmatig (waardoor bijvoorbeeld brood minder tijd heeft om te reizen, dus blijven meer gluten over), gebruiken we de verkeerde ontstekingsbevorderende plantaardige olie (zonnebloem, pinda) omdat we voor niets bang zijn gemaakt voor echte volle vetten (dierlijk vet, en kokos), en gieten-, strooien- en stoppen we voortaan overal suiker in. En daarbij zitten we vaker binnen te stressen dan dat we ontspannen buiten in de zon komen om een flinke boost vitamine-D op te doen. 

Wat moet je er aan doen? Dat is te lezen op al die andere artikelen op deze site, en zoveel andere, engelstalige, sites die zich bezig houden met real food, paleo, primal, of soortgelijke aanpakken. 

Vorige week trouwens nog een mooie omschrijving van paleo eetgewoontes gezien: gewoon een gezonde vegatarische maaltijd, maar dan met een goed stuk vlees erbij! Je kunt het als grap zien, maar het klopt eigenlijk wel. Ik denk dat een goed etende vegetarier (veel groene groente, geen (soja)bonen of granen, als het kan regelmatig iets met kokos of avocado om genoeg vet binnen te krijgen) misschien wel een stuk gezonder eet dan een gemiddelde Nederlander. Vul dat aan met een goed stuk vlees of vis, en je bent hardstikke goed bezig. Ohja, als het kan wel biologisch vlees, dieren die lekker buiten staan, gras eten zodat ze zelf ook gezond zijn, en niet helemaal volgespoten worden met antibiotica of groeihormonen.

PDF met resultatie van de studie: http://www.tno.nl/downloads/20100608%20Resultaten%20Vijfde%20Landelijke%20Groeistudie.pdf

Oermensen werden niet oud, of wel?

Heel leuk zo'n oermens dieet volgen, maar is dat nou wel zo gezond? Want die oermensen werden vroeger toch ook niet zo oud, of wel?

Nou gemiddeld werden ze misschien niet zo oud dan een mens nu, maar een grote groep kon toch wel zeker een hoge leeftijd bereiken. Dingen die de gemiddelde leeftijd hard omlaag halen zijn natuurlijk dingen als bijvoorbeeld kindersterfte. De Aché leven nog grotendeels zoals de mensen tijden het paleo tijdperk, en bij de Aché sterft 30-40% voor de leeftijd van 15 jaar, waarvan het grootste gedeelte de leeftijd van 5 jaar niet bereikt. En ook een bevalling blijft natuurlijk ook een risicovolle bezigheid voor vrouwen zonder alle mogelijke moderne medische ingrepen die we nu kennen. dus als zo 40% al voor het 10e levenjaar sterft, en de rest wel de leeftijd van zo'n 60 jaar haalt kom je nog maar op een gemiddelde leeftijd tegen de 40 jaar.

De grootste gevaren om te sterven in die tijd, of in culturen zoals die van de Aché nu, zijn bevallingen, infecties, ongelukken door verdrinking of vallen van grote hoogte, aanvallen van dieren zoals insecten en slangen.

Bij de Aché is het zo dat als je eenmaal de puberteit bereikt dat de kans om te sterven tussen je 20ste en je 45ste relatief laag is. Pas in de 60 of 70 jaren stijgt de kans om te sterven. In stammen zoals de !Kung, Yanamamo, Aché, en Hiwi is het goed mogelijk om 80 jaar oud te worden, en dat zonder allerlei moderne medische voorzieningen.

Heb ook recent gelezen dat in dat soort 'primitieve' stammen de mensen in het algemeen gezond zijn, en dan vaak 'plotseling' overlijden. Op jonge leeftijd dus meestal door ongelukken ofzo, en op latere leeftijd zijn mensen vaak gezond tot ze opeens 'op' zijn waarna ze zelf ook weten en aangeven dat hun tijd is gekomen. Dus geen jarenlang gedoe met allerlei problemen en medicijnen, maar gewoon gezond lang leven, en dan in het algemeen op hogere leeftijd zonder lang ziekbed stopt het uiteindelijk.

Dus vroeger was de gemiddelde leeftijd misschien niet zo hoog, maar je kon wel oud worden als je de gevaren van bevallingen, infecties, en ongelukken wist te voorkomen. Hart-, cholesterol-, suiker- en kanker problemen waren er toen eigenlijk niet.

Gezond leven tot aan je laatste jaar, niet een hoge gemiddelde leeftijd, dat is gezond!

Zie ook bijvoorbeeld (in het Engels):
http://donmatesz.blogspot.com/2010/02/paleo-life-expectancy.html

3 Maaltijden per dag en 2 snacks tussendoor, of kan het ook anders? Intermittent fasting?

Ik hoor toch redelijk vaak dat je als je af wil vallen toch heel regelmatig moet eten. Het liefst 3 maaltijden per dag, en dan vaak ook nog met 2 of 3 kleine tussendoortjes.

Maar is dat wel zo? Allereerst weer die insuline. Als je iets eet met koolhydraten/suikers dan gaat je insuline omhoog, en heb je dus weer kans om even later meer honger te krijgen omdat je lichaam door de insuline energie gaat opslaan in plaats van het beschikbaar te maken voor gebruik.

Een ander voordeel dat gebleken is bij onderzoeken bij verschillende diersoorten (wormen, maar ook zoogdieren zoals ratten) dat als je minder calorieen inneemt dat bijvoorbeeld de levensverwachting toeneemt. Het lastige daarvan is dat je dus doorlopend weinig calorieen inneemt en dat er dus waarschijnlijk altijd een gevoel van honger zal zijn. Gelukkig zijn er ook onderzoeken gedaan naar "Intermittent fasting", ofwel met-tussenpozen vasten. Hierbij eet je bijvoorbeeld om de dag, of slechts elke dag in een periode van 4 uur (bijvoorbeeld alleen 's avonds 1 of 2 keer), of eet je elke dag 3 maal maar sla je elke week 1 of 2 dagen over.

De effecten zijn dat bijvoorbeeld je serum glucose en insuline lager zijn, en dat je zenuwstelsel minder snel beschadigd of verouderd door glutamaat. Hersen en hartfuncties verbeteren, bloeddruk zakt, en insuline gevoeligheid kunnen verbeteren. Bij hele simpele dieren (wormen) blijken deze 40% langer te leven bij een om-de-dag voeding, en 56% langer bij een eet-2-van-de-3 dagen aanpak. Ratten blijken betere overlevingskansen te hebben na hartproblen als ze volgens een Intermittent Fasting patroon eten vergeleken met hun soortgenoten die dat niet doen. Eerste onderzoeken met mensen laten soortgelijke resultaten zien.

Het heeft nog een ander voordeel, wat extra rust en ontspanning. 's Morgens geen tijd om de lunch te maken, niets in huis, of zelfs helemaal geen tijd voor de lunch? Prima! Laat thuis? Dan eet je een keer gewoon een paar uur later. Ik moet wel zeggen dat dit wel lastig kan zijn i.v.m. een dagelijkse lunch met collegas (wij gaan meestal buiten lopen, als ik in het algemeen geen lunch meeneem is dat geen probleem), of met een gezin (alles zou dan op uur en tijd moeten...) Ik eet zelf maar zo'n 1 tot 3 keer in de week iets in de ochtend of middag. Overdag drink ik alleen, meestal gewoon water met een bubbel en iets van een citroensmaak. Aanrader: Bar le Duc bruisend mineraalwater met citroen. Geen suiker, en ook geen nep-suikers o.i.d. Meestal is het overdag niet eten totaal geen probleem, zelf 's avonds eerst nog sporten voordat ik aan een late avondmaaltijd begin gaat ook prima.

Je lichaam zal vrij snel wennen aan vetverbranding en waarschijnlijk overgaan op ketose, en het nodige suiker zelf aanmaken m.b.v. de aanwezige vetten en eiwitten. Het kan zijn dat je lichaam niet meteen zelf uit vetten en eiwitten makkelijk suikers kan maken. Dit kan wat tijd kosten omdat je altijd gewend geweest bent om als je je flauw voelt om dan weer iets met suiker te eten in plaats van dat je lichaam het zelf oplost. Begin hier niet zomaar mee, minder eerst je suiker en granen zodat je al niet meer zo afhankelijk wordt van suiker, en probeer dan intermittent fasting als je hier interesse in hebt.

Mij bevalt het prima, maar er zit bij mij geen 'planning' achter. Als het zo uitkomt eet ik overdag wel, als het niet uitkomt, dan eet ik niet. Geeft me ook een zekere mate van vrijheid en rust.

Bier

Weer iemand (Melissa McEwen zelf) gevonden met problemen met aften, en die het ook kon herleiden naar te veel omega-6 (industrieele plantaardige olieen dus). http://www.huntgatherlove.com/content/diminishing-marginal-paleo?page=1

Ook zijn is er volgens sommige personen een relatie tussen Coeliakie en aften. Coeliakie is een ernstige aandoening waar ongeveer 1% van de bevolking last van heeft, al staan er tegenoven elke patient met klachten 8 patienten zonder klachten (stille coeliakie), en lijken sommige onderzoeken aan te geven dat wel 1 op 3 personen overgevoelig zijn voor gluten. Wat Engelstalige info: http://www.soarchiro.com/images/Gluten_Sensitivity_Quick_Facts.pdf

Toch wel weer een extra reden om de hoeveelheid granen toch wel beperkt te houden. Brood, bier...

Een paar dagen schrijft Melissa over bier, het meest voorkomende goed dat eigenlijk niet paleo primal gezond is, maar waar toch veel mensen niet vanaf kunnen blijven. Het lijkt zelfs voor veel mensen die een primal of paleo leefstijl willen volgen het moeilijkste product te zijn om op te geven, ook al weten ze wat er zo slecht aan is. Suikers, koolhydraten, granen, en blijkbaar ook phyto-estrogens. Wat? Een stofje wat erg lijkt op oestrogeen ('vrouwen hormoon'), maar wat van planten afkomstig is, zoals soja, en... hop. En soja producten worden afgeraden met een primal paleo leefstijl, niemand zou sojamelk drinken, maar bier... Dat phyto-estrogen stofje werkt dus een beetje zoals zoals oestrogeen, en is bijvoorbeeld van invloed op vruchtbaarheid en borstkanker. Ook mannen hebben oestrogeen maar in lagere waarden dan vrouwen. Een universiteit in Belfast speculeerd dat deze phytoestrogenen kunnen zorgen in een lagere vruchtbaarheid bij mannen, vervroegde pubertijd, en borstvorming bij meisjes EN jongens (manboobs! Aargh!).

Maar alles bij elkaar: bier opgeven dat zie ik zo niet zitten, ook al zitten er redelijk wat nadelen aan (insuline, gewichtstoename, granen, phyto-oestrogeen, manboobs ;-)) Ik doe het gewoon wat 'minder' met bier, en vooral de pils. Drink bij voorkeur een lekkere Trappist ofzo, en pak in plaats van het ene na het andere pilsje met het stappen vaak gewoon water.

Is het vol te houden?

Is het vol te houden?

Ja en nee. Tja, dat is weer zo'n antwoord waar je niets mee kunt.

Allereerst wat vol houden? Gezond eten, zoveel mogelijk dingen proberen niet te eten wat we 50.000 jaar geleden ook niet aten. Dus geen suiker (bijvoorbeeld cola, snoep), geen graanproducten (bijvoorbeeld  bier, brood), geen moderne chemisch behandelde plantaardige olie (zonnebloemolie, pindaolie, sojaolie), en oppassen met dingen als aardappelen en bonen of grote hoeveelheden fruit.

Dus op zich kun je nog vanalles eten: vlees, vis, groenten, wat noten, wat fruit. Drinken is wat beperkt tot water, thee, misschien wat tomatensap ofzo (liever geen suiker-/fruitsap), en dan heb je het eigenlijk al ver gehad. Af en toe wat wijn (gezond: phenolen), en als alcoholische drank een whisky (wel een graanproduct, maar gefermenteerd, dus geen koolhydraten of gluten).

Op zich kan ik hier prima mee leven, en hier ook nog redelijk wat van eten zonder dat het iets met m'n gewicht doet of last krijg van andere negatieve effecten (zoals bijvoorbeeld blaren in m'n mond omdat ik teveel omega-6 binnen krijg).

Er zijn wel een paar lastige dingen, vooral als je geen zin hebt om alles zelf te maken:
1) Suiker
Suiker zit overal in verstopt. Kijk op de verpakking, suiker, fructose, HFCS, het is allemaal suiker, en dus een ramp voor je insuline (de dikmaker). In het weekend pak ik toch regelmatig een paar biertjes, en soms hier en daar een glas cola...

2) Omega-6 vetten
Omdat door een foute conclusie van Ancel Keys verzadigde vetten gebombardeerd zijn tot de veroorzakers van hartklachten is de industrie overgestapt naar de verkeerde plantaardige vetten zoals zonnebloemolie e.d. (Kokos- en palmolie zijn goeie plantaardige vetten, olijfolie is ook prima, vooral als je het niet verhit) Dit type vet zorgt dus wel voor gezondheidsproblemen, waaronder hartklachten. Dit vet wordt overal gebruikt omdat verzadigd of dierlijk vet ongezond zou zijn. Gevolg is dus dat als je ergens gegaard vlees o.i.d. koopt dat de kans erg groot is dat je extra omega-6 binnen krijgt. En mayonaise, vaak op basis van zonnebloemolie, is dus eigenlijk ook een omega-6 ramp in een potje. Dit is wel gedeeltelijk te compenseren door weer meer omega-3 binnen te krijgen (de verhouding tussen die 2 is belangrijk), dus vis, of visoliecapsules.

3) Graanproducten
Toch wel mijn zwakke punt. Ik drink regelmatig, toch eigenlijk wel wekelijks, bier. Gluten en suiker dus. Ik vind brood heerlijk, zelfde verhaal. Ik koop zelf eigenlijk bijna nooit brood, maar als ik ergens uit eten ga pak ik toch graag wat brood vooraf, en als ik in het weekend bij mijn ouders ben en daar een paar boterhammen kan meepakken zeg ik eigenlijk nooit: "nee dank je". Met het laten staan van pasta en dergelijke heb ik minder problemen, ik vind het soms wel lekker, maar heb niet het idee dat ik me moet bedwingen om het niet te eten. Rijst zit er een beetje tussenin, best lekker om er soms bij te hebben, Thais, shushi, dat soort maaltijden, maar eigenlijk is het ook een graanproduct.


Als je de dingen hierboven ziet, zie je dat ik ook veel "sjoemel". Maar dat moet ook kunnen. Ik geloof niet dat je je eetgewoontes helemaal 100% kunt aanpassen naar 100% gezond (voor zover we aannemen dat we voor 100% weten wat dat is), en al helemaal niet in 1 keer.

Ik zou aanraden om in verschillende stappen gezonder te leven/eten, en niet te moeilijk te doen om echt bij die 100% te moeten komen. Als je uiteindelijk 80% haalt is het al erg mooi. Maar begin wat voorzichtiger. Als je van de ene op de andere dag 's morgens geen cornflakes meer eet maar eieren met spek, 's middags geen boterhammen met pindakaas en hagelslag meer maar iets van een salade met noten of een warme maaltijd met vlees, 's avonds geen bord pasta of aardappelen meer maar vlees met groente, geen vla meer als toetje, en nooit meer een glas bier of een glas cola, dan weet je dat je het toch niet gaat redden. Teveel veranderingen!

Begin met de het minderen van omega-6/plantaardige olie en suiker. Het minderen van plantaardige olie is misschien aan de ene kant de moeilijk en aan de andere kant makkelijk. Moeilijk omdat het in allerlei geproduceerde producten 'verstopt' zit, daar kun je dus niets aan doen als je uit gemak wel voorbereide producten wil kopen, of ergens uit eten gaat, waar je natuurlijk ook geen invloed hebt op de kok in de keuken (gewoon niet aan denken, gewoon genieten). Makkelijk omdat je de margarine de deur uit doet (die die omega-3 margarine, die 'compenseert' vooral de slechte eigenschappen van diezelfde margarine) en voortaan gewoon echte (room)boter gebruikt op je brood (als nu je toch nog brood eet), of om in te bakken. Frituur in liever in ossewit of palmolie dan zonnebloemolie.

Het minderen van suiker is belangrijk. Suiker werkt insuline verhogend, maakt dik, zorgt voor diabetes-2, remt het immuunsysteem, en zorgt ervoor dat je eerder honger krijgt. Door suiker te minderen kun je je insuline goed in de hand houden, en daardoor zul je na enige tijd ook minder honger krijgen. In drinken zit erg veel suiker, en persoon van 75 kg heeft ongeveer 5 gram glucose in zijn bloed, dat is ongeveer 1 suikerzakje. De rest wordt m.b.v. o.a. insuline omgezet in vet. Tel maar eens al het suiker op dat je gedurende de dag in je koffie en thee gebruikt, en de glazen frisdrank, en alle koolhydraten die je binnen krijgt via brood, pasta, en vooral fruit(sap) of yoghurt met vruchtensmaak. Stop met het gebruiken van suiker in koffie en thee, en probeer van de frisdranken en fruitsappen te blijven. Als je er helemaal voor wil gaan, laat dan ook brood, en de pasta te laten staan, of misschien zelfs de aarappelen. Onverteerbare vezels tellen trouwens niet mee als koolhydraten, dus dit zijn wel koolhydraten, maar komen er in het algemeen "aan de achterkant" gewoon weer uit.

En je moet natuurlijk af en toe je niet teveel van alle kennis en wijsheden aantrekken. Af en toe wat brood, in het weekend wat pilsjes en cola, een snack met een flinke dot mayonaise, ik vind het voor mezelf prima.

En wat zorgt er nog meer voor dat ik het goed vol kan houden? Ik ben eerst eigenlijk vooral voor iemand anders begonnen met afvallen, nu vooral voor de gezondheid van mezelf.

• Gewichtsverlies, ik zie er beter uit.
• Ik voel me beter, heb meer energie.
• Na meer dan 20 jaar nooit meer last van aften!!!
• Niet 'duf' na het eten.
• Niet meer zo snel of vaak honger, vrijheid en rust om te eten wanneer het me uitkomt, niet omdat het moet.
• Beter humeur als ik gezond eet, al zou het ook andersom kunnen zijn: goed humeur: gezonder eten...
• Zelf de baas hierover, niemand zegt mij wat ik moet doen.
• Geen drang om te sporten omdat het zou moeten, alleen regelmatig een stuk lopen (bijna dagelijks tijdens de middagpauze, en als het uitkomt in het weekend een groter stuk), en af en toe kort iets intensiefs (ff kort sprinten, of in 30 seconden 9 verdiepingen omhoog rennen).
• Ik heb geen last meer van m'n versleten/ontstoken kniegewricht (weet niet helemaal zeker of dat sinds m'n dieet is moet ik eerlijk zeggen).

Het eten en bewegen zit nu wel goed, en lijk ik ook behoorlijk makkelijk vol te houden.

Nu nog de Rust te pakken zien te krijgen, dat is gezond...