donderdag 25 februari 2010

Waarom liever geen suiker/fructose? Fruit(sap) met mate!

Van ‘nature’ eten mensen geen granen, en maar kleine hoeveelheden fructose/suiker. Dat we van nature iets niet eten hoeft natuurlijk geen reden te zijn om het nu ook niet te eten, maar...

Eerst het fructose. In de natuur komt een mens aan fructose door fruit (of honing) te eten. En fruit is toch zo gezond, dan mag je toch zo veel eten als je wil? Ja, fruit bevat wel gezonde stoffen, vitamines, anti-oxidanten, maar ook suiker, fructose. Als je teveel suiker (glucose) in de bloed hebt is dat schadelijk en gaat je lichaam insuline aanmaken om het teveel aan suiker om te zetten in vet, en dit op te slaan voor moeilijkere tijden. Hoeveel glucode moet je dan in je bloed hebben? Een normale man van zo’n 75 kg zal zo’n 5 liter bloed hebben, met daarin zo’n 5 gram glucose. Dat is ongeveer 1 suikerzakje die je bij de koffie kunt krijgen. That’s it. Meer glucose in het bloed en je gaat insuline aanmaken, suiker in vet omzetten, vetverbranding stoppen en op suikerverbranding overschakelen. Dit is geen ramp, maar als je grote hoeveelheden fruit naar binnen werkt (6 sinaasappels per dag oid, makkelijk te doen als je fruitsappen i.p.v. echt fruit neemt) dan krijg je naast al die goeie dingen ook veel te veel suiker binnen.

Grote hoeveelheden suiker zorgen tijdelijk voor minder weerstand, meer vetaanzet, en zin in nog meer suiker. Op de langere duur zorgt het zelfs voor diabetes (suikerziekte).

Je hebt wel, wat, suiker nodig voor verbranding, hersenfunctie, werking van de spieren. Maar daar is niet zo veel voor nodig, en bovendien kan je lichaam zelf suiker maken van eiwitten uit vlees en vis.

‘Vroeger’ was fruit minder zoet dan nu. (En met vroeger bedoel ik in het algemeen iets van 50.000 jaar geleden, voor de ontwikkeling van landbouw, maar toen we al wel eigenlijk dezelfde genen hadden als we nu hebben!) Door het kweken van zoeter en sappiger fruit bevat fruit tegenwoordig meer fructose dan het ‘originele’ fruit. Ook hadden de meeste mensen geen beschikking over hele grote hoeveelheden fruit, en dan is al het zoets wat je te pakken kunt krijgen welkom en eet je zo veel mogelijk. Maar nu dus niet elke dag. Veel fruit is in de loop van de zomer beschikbaar, of in de nazomer of herfst (bessen bijvoorbeeld). Dit past heel mooi, als je meer fruit en bessen gaat eten, je meer suiker binnen krijgt, je meer vet gaat opslaan, en dat allemaal in de aanloop naar de winter, als er waarschijnlijk moeilijker aan eten te komen is.

Dus fruit: lekker, en met enige mate, gezond. Fruit is niet noodzakelijk, maar wel lekker en kan ook voor wat antioxidanten en vitamines zorgen. Pas op met sappen omdat je dan soms per glas wel heel makkelijk 3 of meer stuks fruit binnenkrijgt.

Wat onderwerpen die ik voorbij wil laten komen komende tijd

Nog eens, wat onderwerpen die ik al snel voorbij wil laten komen komende tijd:

  • Waarom liever geen suiker/fructose of granen?
  • Waarom geen margarine of zonnebloemolie?
  • Waarom geen grote hoeveelheden fruit?
  • Je hebt geen overgewicht omdat je te veel eet, je eet veel omdat je overgewicht hebt!
  • Je hebt geen overgewicht omdat je te weinig beweegt, je beweegt weinig omdat je overgewicht hebt!
  • Sporten, elke dag minimaal een uur cardio, of kan het ook anders?
  • Met de rest is dus geen probleem? Vlees, vis, groenten, noten, soms wat fruit.
  • ‘Slechte’ genen, of is zelfs daar nog iets aan te doen?
  • De zon in voor vitamine D.
  • 3 Maaltijden per dag en 2 snacks tussendoor, of kan het ook anders? Intermittent fasting?
  • Is dit makkelijk vol te houden, wat zijn mijn eigen ervaringen?

Jamie Oliver: we leven minder lang dan voorgaande generaties. Dat is toch eigenlijk erg...

Een paar weken geleden heb ik de TED video van Jamie Oliver gezien. Mooi! Ben het niet helemaal eens met al zijn ideeen, maar dat was een goeie presentatie van iemand die iets wil veranderen. Als je het in het Engels kunt volgen moet je hier: http://www.ted.com/talks/jamie_oliver.html even kijken. De strekking is eigenlijk dat de huidige generatie kinderen en (jong?) volwassenen waarschijnlijk minder lang, en minder gezond, zullen leven dan de vorige generaties. Dus de kinderen van nu zullen minder lang leven dan hun ouders. Hoe belachelijk zijn we nu eigenlijk bezig? Melk en yoghurtdranken volstoppen met suiker, zodat je eigenlijk net zo goed een glas cola kunt drinken. En iedereen maar denken: vetarme yoghurt, wat zijn we toch gezond bezig! En ondertussen bakken suiker naar binnen werken, insuline resistentie opbouwen, je alvleesklier lamleggen, diabetes krijgen en dik, zwak en ziek richting je graf waggelen.

Het is overal allemaal meer, goedkoper, sneller, langer houdbaar... Logisch, want dat is makkelijker. Maar wat meer logisch over voeding denken en voorlichten zie ik hier in Nederland ook niet veel gebeuren. We verprusten onze gezondheid, ook al denken we gezond bezig te zijn, volgen allemaal de “Sonja” boekjes, geschreven door mensen die zelf nooit last van overgewicht hebben gehad, en proberen alles er met een hoop inspanning en zweet weer vanaf te sporten.

Zoals John Durant (bekende volger van een gezond paleo primal lifestyle dieet) al zei in een talkshow afgelopen week: Als je een dierenverzorger bent in de dierentuin wat geef je je dieren te eten om te zorgen dat ze lang en gezond leven? Natuurlijk wat ze van nature al eten! En van nature eten wij geen grote hoeveelheden suiker, geen brood en graanproducten, niet het hele jaar door grote hoeveelheden fruit(sap).

Onze genen en lichamen zijn in 2.5 miljoen jaar tijd helemaal afgestemd op hoe wij toen konden overleven. Brood en graanproducten bijvoorbeeld zijn pas iets van de laatste 10.000 jaar, net zoals die grote hoeveelheden fructose, en daar hebben veel mensen problemen mee (gluten allergie, suikerziekte).

’s Morgens wat special K in magere melk? Een gezond ontbijt? Net zo veel suiker (37 gram voor een typische portie) dan wat chocolade ijs. “Gezond ontbijt”? Mooi niet!

Slechte dingen afleren is moeilijker dan goeie dingen aanleren. Dat gaat niet alleen over (eet)gewoontes, maar ook over kennis. Een collega van me heeft vorige week de uitslag gehad van z’n cholesterol onderzoek. Z’n totaal cholesterol was te hoog, de LDL/HDL verhouding was blijkbaar niet zo slecht. Tip van de arts: minder drank, minder vet eten. Ok, die eerste daar kan ik in meegaan, al is alcohol, met mate, niet zo slecht, en kan het zelfs positief aan de gezondheid bijdragen. Dat vet eten: in het algemeen is het onzin dat dat slecht is voor je cholesterol. Dat is ‘kennis’ van ‘vroeger’. We weten nu wel beter. Als je veel verzadigde vetten eet is er wel een kans dat je totale cholesterol wat omhoog gaat, maar daarbij zal het LDL lager worden (goed!), en het HDL hoger worden (beter!). Cholesterol en vetten in de bloed worden niet zomaar bepaald door hoeveel vlees of eieren je eet. Je lichaam maakt zelf cholesterol aan, afhankelijk van het vet in je voeding, maar ook afhankelijk van de hoeveelheid suiker die je eet.

Michael Eades (http://www.proteinpower.com/drmike/ ) is een arts die die cholesterol waarden van patienten die al lang worstelden met hun cholesterol binnen een maand sterk wist te verbeteren, en zo te houden. Hoe? Hoofdzakelijk door suikers te schappen uit de voeding. Vooral fructose, maar ook graanproducten (brood en pasta) en zetmeel (aardappelen).

DatIsGezond.nl gaat niet alleen over afvallen, maar meer over gezondheid, en als je gezond eet heb je geen echt overgewicht.

Wat onderwerpen die ik al snel voorbij wil laten komen komende tijd:

  • Waarom liever geen suiker/fructose of granen?
  • Waarom geen margarine of zonnebloemolie?
  • Waarom geen grote hoeveelheden fruit?
  • Je hebt geen overgewicht omdat je te veel eet, je eet veel omdat je overgewicht hebt!
  • Je hebt geen overgewicht omdat je te weinig beweegt, je beweegt weinig omdat je overgewicht hebt!
  • Sporten, elke dag minimaal een uur cardio, of kan het ook anders?
  • Met de rest is dus geen probleem? Vlees, vis, groenten, noten, soms wat fruit.
  • ‘Slechte’ genen, of is zelfs daar nog iets aan te doen?
  • De zon in voor vitamine D.
  • 3 Maaltijden per dag en 2 snacks tussendoor, of kan het ook anders? Intermittent fasting?
  • Is dit makkelijk vol te houden, wat zijn je eigen ervaringen?

maandag 11 januari 2010

Cholesterolmeting

De uitslag:

Cholesterol: 4.86 mmol/L = 187 mg/dL
LDL: 2.85 mmol/L (berekend?) = 110 mg/dL
VLDL: 0.81 mmol/L (berekend?) = 31 mg/dL
HDL: 1.2 mmol/L = 46 mg/dL
Triglicerides: 1.78 mmol/L =157 mg/dL

En wat ratios:
Totaal/HDL= 4.05
Triglycerides/HDL=1.48
HDL/LDL=0.42


En is dit dan gezond?


Totale cholesterol (in mmol per liter bloed)
- <5:>
- 5-6: op het randje
- >6: hoog
4.86, Uitstekend dus!
(Volgens Amerikaans systeem: lager dan 239mg/dl: 187 is dus prima)

LDL cholesterol (mmol/l)
- <2,5:>
- 2,5-3,5: redelijk goed
- 3,5-4: op het randje
- 4-5: hoog
- >5: zeer hoog
2.85, Redelijk goed, kan nog ff net wat lager.
(Volgens Amerikaans systeem: lager dan 129mg/dl: 110 is dus prima)

A normal VLDL cholesterol level is between 5 and 40 milligrams per deciliter.
31, ok dus, al kan het nog ff lager.

HDL cholesterol (mg/dl)
- <1:>
- >1,5: hoog
1.2, deze moet zo hoog mogelijk, dus dat kan ook nog wel beter.
(Volgens Amerikaans systeem: >40mg/dL, 46 is dus prima)

En de gewenste ratios:
Total/HDL:
gemiddeld is 4-6
ideaal is 2-3
4.05 is dus prima, kan nog iets beter.

HDL/LDL:
gemiddeld is .3-.4
ideaal is > .4
0.42 is prima.

Triglyceride/HDL
ideaal is <2
1.48 is dus super.

Kortom, alles ligt mooi, kan nog ietsje beter om beter in de 'ideaal' waardes te komen, maar alles zit zo op goed tot uitstekend, met de trigliceride/HDL wel heel erg goed.

Voorlopig lijkt het dus dat ik het blijf doen met weinig suiker en koolhydraten en meer vlees, vis en vet, misschien nog wat meer richting Paleo trekken.


dinsdag 5 januari 2010

Weer een kleine update

Toch nog ff geen echte inhoudelijke update. Sinds de laatste update van half november is er nu zo net na de kerstvakantie weer 4 kilogram vanaf.
De dagen met kerst en oud en nieuw natuurlijk aan alle kanten vanalles gegeten en gesnoept wat niet echt binnen een laag suiker/koolhydraten/zetmeel of paleo plan past... Maar de maaltijden zelf waren behoorlijk goed en lekker, alleen ietsje meer brood, aardappelen en rijst dan normaal. Maar de grootste misstappen (alhoewel: misstappen? Moet af en toe tijdens een speciale dag/week toch kunnen!): behoorlijk wat chips, borrelnootjes, wat chololade, wat meer bier en wijn, wat blikjes cola en een extra keer friet. Dus even kort een piekje in gewicht, maar op zich gewoon een anderhalve week stilstand i.p.v. gewichtsverlies. Niets aan de hand dus, gemakkelijk weer door te zetten. Zit nu onder de 69 kilo, wil nog ff naar de 65 als dat zonder te veel moeite lukt en dan ff kijken of wat lager of wat hoger het beste voelt of eruitziet.

Vanmorgen naar de huisarts geweest en daarna naar het ziekenhuis voor een triglyceride meting. LDL maakt eigenlijk niet zoveel uit, maar sdLDL moet wel laag zijn om hartklachten te voorkomen. Jammergenoeg heb ik nooit eerder mijn cholesterol of triglycerides laten meten. Dus als de waardes nu niet goed zijn heb ik geen idee of ze nu eerder nog slechter waren, of dat ze nu slechter zijn geworden. Ik gok zelf dat mijn LDL ietsje hoger is dan wat als ideaal gezien wordt (wat redelijk onzin is als je niet kijkt wat voor LDL), mijn sdLDL netjes laag is, mijn HDL netjes aan de behoorlijk hoge kant zit, en m'n triglycerides ook netjes laag zijn. Maar dat krijg ik dan waarschijnlijk volgende week te horen.

maandag 17 augustus 2009

Aften voorkomen of genezen door omega-3 inname?

Update: ik gebuik nu de Shangrila methode niet meer. Deze werkte wel om af te vallen doordat je je insuline laag kunt houden, maar ik ga nu meer voor een paleo/primal aanpak waarbij naast gewicht gezondheid een hele belangrijke peiler is)

=======
Nog iets over omega-3 olie:

Juni 2008 ben ik zelf met een soort dieet (Shangrila dieet van Seth Roberts, Phd experimentele psychologie) begonnen waarbij je veel omega-3 olie inneemt. Het dieet ging prima, maar maanden later merkte ik opeens dat het naast gewichtsverlies nog een ander effect had. Vanaf m'n kindertijd weet ik niet anders dan dat ik vaak last heb van aften. Dat zijn meestal kleine, soms grote, blaren in de mond.

Het is onbekend waar deze aften door ontstaan, en via de huisarts en andere kanalen kom je meestal niet verder dan: onbekend, vitamine tekort, hormonen, overgevoeligheid voor citrus vruchten, snel gewichtsverlies (!), slechte mondhygiene, overgevoeligheid voor tandpasta. Hooguit kreeg ik wel eens een zalf om het wondje mee af te dekken en zo minder last van pijn te hebben.

Opeens merkte ik dat ik al maanden geen, of slechts in lichte mate, last had gehad van aften. Volgens mij had ik altijd eerder last van aften als ik bijvoorbeeld iets van een zoute-notenmix of chips met een dipsaus op had. Nu kon ik deze dingen wel eten zonder probleem. Iets te maken met het dieet? De omega-3 olie? Zoals al eerder te lezen was zorgt omega-6 voor meer ontstekingsreacties, en zorgt omega-3 voor een vermindering van ontstekings reacties. Aften zijn een lokale kleine ontsteking. Dus zou de verhoging van mijn omega-3 inname hier mee te maken hebben? Ik nam vaak 15 ml laanzaadolie in (grotendeels ALA omega-3), en daarnaast vaak nog een visolie capsule met 635mg EPA en 195mg DHA (omega-3 vetten)

Ik heb in mei 2009 contact opgenomen met Seth Roberts, die ook geinteresseerd is in de relatie tussen omega-3 en gezondheid naast dat hij een voorstander is van zelf-experimentatie. Hij heeft mijn ervaring op zijn blog gepubliceerd en gevraagd of iemand met aften eens wilde proberen of het innemen van extra omega-3 hetzelfde effect zou hebben als bij mij.

Al vrij snel kwamen er verschillende reacties binnen van mensen die dezelfde ervaring hadden. Wat vertaalde stukken:

"Ik had er ook 1 of 2 keer per jaar last van, en het duurde weken. Afgelopen jaar nergens last van gehad. Mijn dieet was veranderd, betere balans tussen omega-3 en omega-6. Ik gebruik geen lijnzaadolie, maar levertraan. Ook geen bloedend tandvlees na het flossen meer"

"Grappig, onze kleine van 6 jaar oud had het ook een aantal jaar met komen en gaan. We geven'm visolie sinds de herfst en heeft minder last van aften. Toeval?"

"Jaren last van gehad, nu af en toe nog wel een kleine afte. Ik denk dat het van het 'sodium laurel sulfate' uit de tandpasta komt. Ook krijg ik meer omega-3 binnen, maar pas op met tandpasta met SLS."

"Per ongeluk achter gekomen dat het eten van walnoten helpt. Bij de eerste hint van een afte kauw ik rustig op walnoten." (Walnoten bevatten ook vrij veel omega-3 ten opzichte van veel andere voedingswaren)


De 2 sterkste punten die uit deze reactie naar voren kwamen:
1) Sodium laurel sulfate / SLS in tandpasta veroorzaakt bij bepaalde personen aften.
2) Meer inname van omega-3 voorkomt aften bij bepaalde personen.

Nu is dit natuurlijk geen echt onderzoek. Maar er zijn dus meer mensen met dezelfde ervaringen, en het verhaal past ook bij de bekende theorie dat omega-3 ontstekingsremmend werkt.

Seth plaatste een nieuw item om zijn blog "Yes, Canker Sores Prevented (and Cured) by Omega-3", "Ja, aften voorkomen (en genezen) door omega-3". Als omega-3 inderdaad aften kan genezen, of zelf voorkomen, dan staan er wat opmerkelijke zaken in het volgende lijstje:
1) Mogelijk gemaakt door samenwerking op het Internet: Seth plaatste zijn dieet reseach op Internet. Op zijn forum gingen mensen aan de slag met lijnzaadolie. Hij raakte hierdoor geinteresseerd in omega-3. Ik heb dit weer opgepikt en mijn ervaring via Seth gedeeld met vele anderen waar weer reacties op kwamen. Gedeelde kennis.

2) Waarde van zelf-experimentatie: Seth's zelfexperimenten met lijnzaadolie hadden niets te maken met aften. Hij zag wel dat lijnzaadolie, en waarschijnlijk de omega-3 uit lijnzaadolie, voor een aantal gezondheidsverbeteringen zorgde. Hij zette vrij veel informatie op zijn blog, en door bijna een puur toeval merkte ik dat het nog andere positieve effecten had op de gezondheid, nl het voorkomen van aften.

3) Onconventioneel bewijs: Geen wetenschappelijk bewijs, maar een groep personen die dezelfde ervaring hebben. Oude situatie, actie, gevolg, nieuwe situatie. Misschien niet compleet duidelijk hoe het werkt, maar wel wat de gevolgen van een bepaalde actie zijn bij een bepaalde groep mensen.

4) Geen voorgeschiedenis van medische kennis: niemand in deze groep testpersonen/zelfonderzoekers heeft een medisch achtergrond. Misschien heb je die ook niet altijd nodig om achter belangrijke dingen te komen.

5) Het falen van "betrouwbare" websites. Nergens is eigenlijk iets te vinden over aften en omega-3. De website van de Harvard Medical School zegt zelfs dat meer dan de helft van alle personen wel een last heeft gehad van aften. Blijkbaar moet je er als je er last van hebt maar mee leren leven omdat het vaak voorkomt.

6) Het falen van de gezondheidszorg: om de een of andere reden heeft de gezondheidszorg tot nu toe nooit een relatie kunnen vinden tussen aften en omega-3. Het lijkt erop dat deze relatie er dus wel is. Ik heb zelfs nooit te horen gehad dat een omega-3 tekort de oorzaak zou *kunnen* zijn. Als aften inderdaad meestal/vaak ligt aan een omega-3 tekort is het hebben van aften een echt gezondheidsprobleem, en als het dus vaak voorkomt een gezondheidsprobleem onder een aanzienlijk deel van de bevolking.

Ik kan nog iets verder gaan op punt 6, ik doe wat aannames en het resultaat is dus waarschijnlijk te ver gezocht: Als een omega-3 tekort een belangrijke oorzaak is voor hartfalen, en een omega-3 terkort veroorzaakt bij bepaalde personen aften, zijn aften dan een waarschuwing voor een tekort aan bepaalde voedingstoffen die hartfalen kunnen veroorzaken?

Dus: aften? Probeer eens een tijd meer omega-3 in te nemen, dat is gezond!

woensdag 29 juli 2009

Slecht-slecht cholesterol, of goed-slecht cholesterol?

Deze keer een wat pittig stukje tekst...

Voordat ik de termen cholesterol, LDL, en HDL gebruik: LDL en HLD zijn andere dingen dan cholesterol. LDL en HDL zijn lipoproteines, eigenlijk een soort eiwitpakketjes die cholesterol door het lichaam vervoeren, van de lever naar verschillende delen van het lichaam en weer terug. Cholesterol is onder andere nodig om vitamine A, D, en E op te nemen, en om verschillende hormonen aan te maken. Triglycerides zijn hoofdbestandsdelen van olien en vetten.

We krijgen wel te horen dat cholesterol waarden belangrijk zijn. Dat een hoog HDL goed is, en dat LDL laag moet zijn, maar er zijn verschillende soorten LDL! Er is 'grote' LDL, en 'kleine' LDL (small-dense-LDL, of sdLDL, of LDL-III) (Zie ook http://www.pacbio.com/press/newsletter/sdldl.asp). Het type LDL (sdLDL) blijkt belangrijk te zijn in relatie tot hart- en vaatproblemen. Dit omdat sdLDL in de aderwand kan dringen doordat dit kleine deeltjes zijn, en bovendien omdat sdLDL sneller zal oxideren dan grote LDL. Hierover later meer.

Onderzoekers hebben 2 verschillende patronen beschreven m.b.t. de aanwezige hoeveelheden lipoproteines en triglycerides:
lipoproteine patroon A
veel grote LDL, hoge HDL en lage triglycerides.

lipoproteine patroon B
hoge sdLDL/LDL-III, meestal relatie met lage HDL en hoge triglycerides.

Beide patronen hebben dus een hoge LDL, alleen het type LDL is verschillend (grote LDL, tegen kleine sdLDL)

Er is een test uitgevoerd met 87 personen die 2 verschillende dieeten kregen:
Weinig vet: vet (24%), koolhydraten (56%)
Veel vet: vet (46%), koolhydraten (34%)

36 personen die lowfat gingen kregen patroon B (slecht). LDL ging wel omlaag, dus het makkelijk te onthouden regeltje "LDL moet Laag", klopt en dat lijkt dus gezond. Maar er is een verschuiving van groot, cholesterol dragend LDL, naar het kleine, cholesterol arme sdLDL. Dus met andere woorden, de LDL werd lager, niet omdag het totaal LDL delen omlaag ging (had gezond kunnen zijn), maar omdat LDL grootte omlaag ging en er meer sdLDL was (en dat is dus niet gezond).

Opm: mensen die al patroon B hebben kunnen wel echt minder totaal LDL delen krijgen door vet te minderen.

Verder is er onderzoek gedaan naar de inname van verzadigd vet en de verschillende soorten LDL. Hieruit blijkt dat meer verzadigd vet zorgt voor meer grote LDL en minder kleine LDL. Er is ook een invloed op HDL, het goede 'cholesterol'. De grootste HDL deeltjes (HDL2b) zijn het sterkst verantwoordelijk voor de positieve effecten van HDL. En juist het aantal van deze deeltjes worden verlaagd als er een overstap gemaakt wordt naar het laag-vet dieet. Het binnenkrijgen van verzadigd vet en omega-3 vetten zorgt voor een verhoging van het gezonde HDL!

Dus,

In tegenstelling tot het simpele idee dat minder verzadigd vet LDL verlaagd (en dus de kans op hartfalen), hebben totaal vet en verzadigd vet een meer complexe invloed op de liptides in het bloed. Het totale effect is nog niet geheel duidelijkm maar er is wel een associatie met een lagere kans op hartfalen. sdLDL (slecht-slecht-cholesterol) wordt verhoogd na verlaging van vet, en verhoging van koolhydraten (zoals in tarwe, granen en suiker). Zijn de problemen die we in het bloed zien (laag HDL, hoog sdLDL, hoge triglycerides) het gevolg van granen en suiker? Volgende week meer over oxidatie van vetten, en hoe je hiermee rekening kunt houden met je voeding.

Vetten eten, met enige mate, dat is gezond!

Origineel: